Pierwsza wizyta u psychologa jest rozmową, która pomaga zrozumieć, z czym przychodzisz i jakiego wsparcia potrzebujesz. Nie musisz mieć diagnozy, uporządkowanej historii ani pewności, czy psycholog jest właściwym specjalistą. Możesz zacząć od tego, co dziś jest dla Ciebie najtrudniejsze.
Jak może zacząć się spotkanie?
Psycholog zwykle zapyta, co skłoniło Cię do umówienia wizyty. Nie musisz odpowiadać długo. Zdanie „Od pewnego czasu nie radzę sobie ze stresem” albo „Nie wiem, od czego zacząć” wystarczy, by ruszyć z rozmową.
Pytania mogą dotyczyć:
- obecnych trudności i czasu ich trwania;
- wpływu sytuacji na sen, pracę, naukę i relacje;
- ważnych wydarzeń w ostatnim czasie;
- dotychczasowych sposobów radzenia sobie;
- wcześniejszego korzystania z pomocy psychologicznej lub psychiatrycznej;
- tego, czego oczekujesz od konsultacji.
Psycholog nie powinien oczekiwać, że wszystko opowiesz w idealnej kolejności. Jego zadaniem jest pomóc Ci zebrać informacje i znaleźć słowa na to, co przeżywasz.
Czy psycholog od razu stawia diagnozę?
Nie zawsze i nie każda konsultacja służy diagnozie. Czasem celem pierwszego spotkania jest rozpoznanie problemu, udzielenie krótkiego wsparcia i zaplanowanie kolejnego kroku. Jeśli potrzebna jest formalna diagnoza psychologiczna, specjalista powinien wyjaśnić jej zakres, metody i liczbę spotkań.
Psycholog może też zasugerować konsultację psychoterapeutyczną, psychiatryczną lub lekarską. Taka rekomendacja nie jest oceną. Oznacza, że Twoja sytuacja może wymagać innego rodzaju kompetencji lub kilku uzupełniających się form pomocy.
Czy trzeba się przygotować?
Nie musisz niczego specjalnie przygotowywać. Jeśli stres sprawia, że trudno Ci zebrać myśli, możesz zapisać:
- co najbardziej Cię niepokoi;
- kiedy zauważyłeś lub zauważyłaś zmianę;
- co pogarsza i co łagodzi trudność;
- jak wygląda Twoje codzienne funkcjonowanie;
- o co chcesz zapytać.
Jeśli masz dokumentację z wcześniejszego leczenia lub diagnozy i temat jest z nią związany, możesz ją zabrać. Brak dokumentów nie powinien jednak blokować zwykłej konsultacji.
O co warto zapytać psychologa?
Masz prawo wiedzieć, z kim rozmawiasz i co może wydarzyć się dalej. Możesz zapytać:
- jakie psycholog ma kwalifikacje i doświadczenie;
- czy prowadzi konsultacje, diagnozę, psychoedukację czy także psychoterapię;
- ile spotkań może wymagać rozpoznanie sytuacji;
- jak wygląda poufność i jakie są jej granice;
- jak będziecie oceniać, czy pomoc jest użyteczna;
- co zrobić, jeśli między spotkaniami nastąpi pogorszenie.
Szczególnie ważne jest rozróżnienie konsultacji psychologicznej i psychoterapii. Psycholog może być również psychoterapeutą, jeśli ukończył odpowiednie dodatkowe szkolenie, ale nie wynika to automatycznie z dyplomu psychologii.
Co może wydarzyć się po pierwszej konsultacji?
Po rozmowie psycholog może zaproponować kolejną konsultację, krótkoterminowe wsparcie lub psychoedukację, rozpoczęcie procesu diagnostycznego, konsultację u psychoterapeuty, ocenę psychiatryczną lub inną formę pomocy lepiej dopasowaną do Twoich potrzeb.
Nie każdy problem wymaga psychoterapii. Czasem kilka konsultacji pomaga uporządkować kryzys i podjąć decyzję. W innych sytuacjach regularna, dłuższa praca będzie bardziej adekwatna.
Czy można przyjść, jeśli nie wiem, co mi jest?
Tak. Wiele osób zgłasza się właśnie dlatego, że trudno im nazwać doświadczenie. Możesz mówić o konkretnych zmianach: „nie mogę spać”, „ciągle się martwię”, „wycofuję się z relacji” albo „nic mnie nie cieszy”. Nie musisz dopasowywać ich do rozpoznania znalezionego w internecie.
Jeśli objawy są bardzo nasilone, pojawiają się myśli samobójcze, autoagresja, utrata kontaktu z rzeczywistością albo bezpośrednie zagrożenie, planowa konsultacja psychologiczna nie jest wystarczającą pomocą. W sytuacji zagrożenia dzwoń pod 112 lub 999 albo zgłoś się do SOR-u lub izby przyjęć szpitala psychiatrycznego.
Konsultacja psychologiczna w SLOW
Podczas pierwszego spotkania możesz spokojnie opowiedzieć o swojej sytuacji i wspólnie ze specjalistą ustalić możliwy kolejny krok. Jeśli nie wiesz, czy potrzebujesz psychologa, psychoterapeuty czy psychiatry, powiedz o tym już przy zapisie.